DE TRAM NAAR PRINCENHAGE Tijdens de Vrijmarkt op zondag 17 mei is het Princenhaags Museum open vanaf 10.00 uur. De expositie “De tram naar Princenhage” heeft bij de eerste openstelling al veel verhalen losgemaakt. Riet Meeuwsen-Roks vertelde in geuren en kleuren het verhaal over haar vader die in 1930 het eerste dodelijke slachtoffer was van een ongeluk met te tram. Machinist Piet Roks en z’n stoker van Dongen vertrokken op zondagmorgen 5 oktober 1930 (Princenhaagse Kermis) om 9.37 uur van uit Etten richting Princenhage en Breda. De tram met de in Breda bij Backer & Rueb gebouwde locomotief no. 16 zat behoorlijk vol want een deel van de passagiers was op weg naar de speciale aanbiedingen bij Raming in Breda. De tricot- onderjurken waren maar liefst van f 1,80 naar f 1,60 afgeprijsd. In de gloednieuwe Pastoor van Arskerk te Liesbosch was de hoogmis in volle gang toen de loc enkele honderden meters voorbij de kerk uit de rails liep, de lichte bagagewagen met zich meesleurend. Een van de twee mannen op de bok kwam er niet ongeschonden van af; Piet Roks werd verbrand door de ontsnappende stoom. Een zeer sterke rookontwikkeling had verhinderd hem direct uit de locomotief te halen. Met een luxe auto werd hij nog naar het Luciagesticht gebracht, dat toen ook als ziekenhuis fungeerde. Negen dagen later zou hij aan zijn verwondingen overlijden en werd hij op het Martinuskerkhof begraven. De opa van Rini van der Linden kreeg voor trouwe dienst bij de Nederlandsche Stoomtram-weg Maatschappij (de maatschappij die de tram exploiteerde) een gouden horloge. Ook dat is te bewonderen. Wellicht zijn er opnieuw bezoekers die hun herinneringen aan de tram naar en in Princenhage willen vertellen. Het is in ieder geval de moeite waard om kennis te maken met dit onderdeel van de Princenhaagse geschiedenis.  Precies 12 minuten deed de stoomtrein van  de Staats Spoorwegen erover om tijdens de winterdienstregeling van 1908 de afstand tussen halte Liesbosch en het station Breda te overbruggen;de stop bij halte Princenhage inbegrepen. Vijf keer per dag konden de reizigers re gebruik van maken om naar Roosendaal te gaan of naar Breda. Reizigers vanuit Princenhage dienden zich eerst naar de halte aan de huidige Heilaarstraat/Mr.Bierensweg te begeven of konden natuurlijk gebruik maken van de tram die vanaf de Haagse Markt via de Haagpoort naar Breda liep. Begonnen als paardentram in 1890 was    het mogelijk met deze lijn negen keer per dag naar de grote stad te           reizen.’s Zomers was deze lijn doorgetrokken naar het Liesbosch om de Bredanaar gelegenheid te geven een frisse neus in het Princenhaagse groen te halen. De echte stoom-tramlijnen werden aangelegd met behulp van Belgisch kapitaal. De lijnvan de ZNSM ( Zuid-Neder-landsche Stoomtramweg Maatschappij) werd verder uitgebouwd via Etten, Hoeven, Oudenbosch, Oud-Gastel,Kruisland naar Roosendaal en Steenbergen. De suikerfabrieken in de regio speelden een belangrijke rol in deontwikkeling van het goederen- vervoer met de stoomtram. Op sommige trajecten werd het personen- vervoer nog geruime tijd verzorgd door de paardentram. Princenhage was een knooppunt. Op de Haagse Markt ging een aftakking van de lijn Breda-Etten via de Markt door de Dreef naar Rijsbergen en via de Napoleonsweg naar Antwerpen. Bekijken we de nu bijna 100 jaar oude foto van de liesbosstraat (toen nog Grootestraat genoemd) zien we de rails richting Etten-Leur lopen. De prachtige lantaarn aan het huis van de Fam.Snels op de hoek links moet een inspiratie zijn voor iedereen die zich met de herinrichting van de markt en aangrenzende historische straten in de dorpskern bezighoudt en nog bezig zal houden. Natuurlijk krijgen wij de serene rust die uitgaat van dit plaatje niet terug. Buiten een paard en wagen, beladen met bussels rijshout die bestemd waren voor de oven van de bakkerij, zien we een handkar op de weg. Vandaag de dag is de plaats waar de tramlijn  liep aangewezen als parkeerstrook. Haagweg 334 bis - 4813XE Breda/Princenhage Haagweg 334 bis - 4813XE Breda/Princenhage